ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය පිහිටා ඇත්තේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ නගරයේ පිහිටි ඇල්ක්ට්රාස් දූපතේය. මෙම දූපත අතීතයේ සිටම ස්වදේශිකයන් වූ රතු ඉන්දියානු ගෝත්රිකයන් විසින් සිර කඳවුරක් ලෙස භාවිතා කර ඇත. එසේම 1850 දශකයේදී ඇමරිකානු හමුදාව විසින් මෙම දූපත බලකොටුවක් ලෙස යොදාගෙන ඇත. 1860 දශකය පමණ වනවිට ඇල්කට්රාස් දූපත යුධ සිරකරුවන් හා රාජාද්රෝහී චෝදනා ලැබූවන් රඳවා සිටි ස්ථානයක් වශයෙන් භාවිතා විය. 1912 වනවිට ශක්තිමත්ව ඉදිකිරීම් ඇල්කට්රාස් දූපතේ ස්ථාපනය කිරීම ආරම්භ වූ අතර සියලු ඉදිකිරීම් අවසන් කර නිල වශයෙන් ආරක්ෂක සංවිධාන ස්ථාපිත කර 1934 ජූලි 01 දින විවෘත කරනු ලැබීය. මෙම බන්ධනාගාරයේ පළමු පාලකවරයා වශයෙන් කටයුතු කර ඇත්තේ ජේම්ස්.ඒ.ජොන්ස්ටන් නැමැත්තෙකි. එතැන් පටන් දරැණු අපරාධවලට වරදකරුවන් වූ සිරකරුවන් ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරයේ රැදවීම සිදුවිය.
<script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
<ins class="adsbygoogle"
style="display:block; text-align:center;"
data-ad-layout="in-article"
data-ad-format="fluid"
data-ad-client="ca-pub-8773684987535534"
data-ad-slot="5855904984"></ins>
<script>
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
</script>
නමුත් මෙම බන්ධනාගාරය නඩත්තුවට රජයට අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවිය. එම නිසා රජය බන්ධනාගාර නඩත්තුවට ලබාදුන් මුදල් ප්රමාණය සීමාකරන ලදි. මේ හේතු සාධකය නිසා කාලයාගේ ඇවෑමෙන් බන්ධනාගාරය අබලන් තත්වයකට පත්විය. ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය ගත්කළ සිරකරුවෙකු පළායාමේ සම්භාවිතාවය අතිශයින්ම අඩු බන්ධනාගාරයකි. ඒ එය අතිශයින්ම දුෂ්කර ශුෂ්ක කටයුත්තක් වන නිසාය. කෙසේ හෝ බන්ධනාගාරයෙන් පළාගියත් ඔවුනට දූපතෙන් එපිටට පිහිනා නම් පළායාමට නොහැක. ඒ මක්නිසාද යතහොත් දූපතෙන් එහාට පිහිනාගෙන ගොස් දිවි බේරාගැනීමට ඇති සම්භාවිතාවය "කළුනික සොයනවා" වැනිය.
ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරයෙන් අවස්ථා කිහිපයකදී සිරකරුවන් පළායෑමට තැත්කළද එම අවස්ථා සියල්ලම පාහේ අසාර්ථක වී ඇත. ගණනයට අනුව අවස්ථා 14 කදී රැදවියන් 36 ක් පළායාමට උත්සහ කර ඇත. 1946 මැයි 2 සිට මැයි 04 දක්වා සිරකරුවන් 06 දෙනෙකු තවත් සිරකරුවන් සමඟ ආයුධ අතැතිව සටන් කළ අතර එහෙත් ඔවුන්ට පලායෑමට නොහැකිවිය. ඉහත සදහන් කළ පලායාම් අවස්ථා 14 දී සිරකරුවන් 23 දෙනෙකු ජීවග්රහයෙන් අල්ලා ගැනීමට හැකිවූ අතර 06 දෙනෙකු වෙඩි ප්රහාරවලින් මරණයට පත්විය. 05 දෙනෙකු අතුරුදන් වූ අතර ඔවුන් දියේ ගිලී මියයන්නට ඇතැයි සැලකේ. මේ අතරින් උපායශීලී කටුකම බන්ධනාගාරයෙන් පලායාමේ සැලසුමක් සිරකරුවන් 04 දෙනෙකු ක්රියාත්මක කළ බව ඔබ දන්නවාද ? අද මා සාකච්ඡාවට ලක්කරන්නේ මෙම සිදුවීම පිළිබඳවයි.
<script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
<ins class="adsbygoogle"
style="display:block; text-align:center;"
data-ad-layout="in-article"
data-ad-format="fluid"
data-ad-client="ca-pub-8773684987535534"
data-ad-slot="5855904984"></ins>
<script>
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
</script>
බැංකු මංකොල්ලයකට වැරදිකරුවන් වූ ජෝන් ඇන්ග්ලින් සහ ක්ලැරන්ස් ඇන්ග්ලින්(ඇන්ග්ලින් සහෝදරයෝ) සහ ෆ්රෑන්ක් මොරිස් නම් අ.වු 13 සිට විෂමාචාර ක්රියාවල නිරතවූ තැනැත්තෙක් හා ඇලන් වෙස්ට් නම් අ.වු 14 සිට විවිධ වැරදි නිසා සිරභාරයට පත්වූ තැනැත්තෙකු මෙම සැලසුමේ කොටස්කරුවන් බවට පත්විය. මෙම පලායාම සැලසුම් කරන්නේ 1960දී පමණය. මෙය සිදුවන්නේ මෙසේය.
1.ඇලන් වෙස්ට් විසින් ෆ්රෑන්ක් මොරිස් හමුවී මෙම සැලසුම ඔහුට පවසයි.
2.ඇලන් වෙස්ට් බන්ධනාගාර නඩත්තුව කටයුතුවල නිරත වූ නිසා B සෛලයේ ඇති වාතාශ්රය ගලාඒමට යෙදූ ආවරණයක් කොන්ක්රීට් දමා නොමැතිව පවතින බව ඔහුට සොයාගැනීමට හැකිවිය.
3.1961දී සිරකරුවන් 04 දෙනා මෙම මෙම ආවරණය අසල සිරකුටිවලට මාරුකරන ලෙස බන්ධනාගාරයේ නිලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලීමක් සිදුකළ අතර එයට ඔවුන් එකඟ වී ඇත.
3.සැලසුමට අනුව පළායාමට යම්කිසි කාල සීමාවක් ගතවන නිසා නැවත බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට හසු නොවීමට සිරකරුවන්ගේ මුහුණුවලට සමාන වූ ඩමි 04ක් කරණවෑමියෙකු ලෙස පලපුරුද්දක් ඇති ක්ලැරන්ස් ඇන්ග්ලින් විසින් නිර්මාණය කරයි. මෙම ඩමිවලට හිසකෙස් පවා යොදා තිබීම විශේෂත්වයකි.
04.ඉන්පසුව මාස ගණනාවක් තිස්සේ බන්ධනාගාර මුළුතැන්ගෙයින් සොරාගත් හැදි සහ වැකුම් ක්ලීනරයක මෝටරයක් ගලවා සැකසූ ග්රිල් එකක උදව්වෙන් අඟල් 9 1/2 ක දිගින් හා අඟල් 05 ක් පළල සංවාතන කවුලු වටා කුඩා සිදුරු නිර්මාණය කරයි. සංගීත භාණ්ඩ යොදා මෙය සැඟවා තැබූ අතර කවුලුව හා බිත්තිය ගැලවූ විට ආරක්ෂක සංවිධාන නොවූ කොරිඩෝවකට ඇතුළුවීමට ඔවුන්ට හැකිවිය. බන්ධනාගාරය නඩත්තුකරන මුවාවෙන් ඔවුන් අවශ්ය බඩු බාහිරාදිය නිර්මාණය කරගෙන ඇත්තේ මෙහිදීය. මෙම ස්ථානයේදී අලුත්වැඩියා කටයුතුවලදී පළදින කබා 50ක් පමණ යොදාගෙන අඩි 6 අඟල් 14ක බෝට්ටුවක් නිර්මාණය කර ඇත. බෝට්ටුවේ මැස්මේ ශක්තිය වැඩිකිරීමට වාෂ්ප බටයක් යොදා රබර් වල්කනයිස් කර ඇත. බෝට්ටුවට අවශ්ය වාතය ලබාගෙන ඇත්තේද කොන්සටීනෝ නම් සංගීත භාණ්ඩයක් යොදාගෙනය.
5.අවසානයේ වසර 02 ක සිට නිර්මාණය කළ සැලැස්ම 1962 ජූලි මාසයේදී ක්රියාත්මක විය. අවාසනාවකට මෙන් ඇලන් වෙස්ට තම සිරකුටියේ ආවරණය ගලවාගත් නොහැකිවිය. ඒ නිසා පලායාමට හැකිවන්නේ තිදෙනෙකුට පමණි. ඔවුන් රහස් කොරිඩෝවට පැමිණ අඩි 30 ක් පමණ උස ආවරණය ගලවා වහලයට පිවිස ඇත. මොවුන් වහලයට ගොඩවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කරන්නේ රාත්රී 10.00 ට පමණ යැයි*** ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය සහ ඉතිහාසයේ සිදුවූ අපහසුම බන්ධනාගාර පලායෑම ***
<script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
<ins class="adsbygoogle"
style="display:block; text-align:center;"
data-ad-layout="in-article"
data-ad-format="fluid"
data-ad-client="ca-pub-8773684987535534"
data-ad-slot="5855904984"></ins>
<script>
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
</script><script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
<ins class="adsbygoogle"
style="display:block; text-align:center;"
data-ad-layout="in-article"
data-ad-format="fluid"
data-ad-client="ca-pub-8773684987535534"
data-ad-slot="5855904984"></ins>
<script>
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
</script><script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js"></script>
<ins class="adsbygoogle"
style="display:block; text-align:center;"
data-ad-layout="in-article"
data-ad-format="fluid"
data-ad-client="ca-pub-8773684987535534"
data-ad-slot="5855904984"></ins>
<script>
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
</script>
ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය පිහිටා ඇත්තේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ නගරයේ පිහිටි ඇල්ක්ට්රාස් දූපතේය. මෙම දූපත අතීතයේ සිටම ස්වදේශිකයන් වූ රතු ඉන්දියානු ගෝත්රිකයන් විසින් සිර කඳවුරක් ලෙස භාවිතා කර ඇත. එසේම 1850 දශකයේදී ඇමරිකානු හමුදාව විසින් මෙම දූපත බලකොටුවක් ලෙස යොදාගෙන ඇත. 1860 දශකය පමණ වනවිට ඇල්කට්රාස් දූපත යුධ සිරකරුවන් හා රාජාද්රෝහී චෝදනා ලැබූවන් රඳවා සිටි ස්ථානයක් වශයෙන් භාවිතා විය. 1912 වනවිට ශක්තිමත්ව ඉදිකිරීම් ඇල්කට්රාස් දූපතේ ස්ථාපනය කිරීම ආරම්භ වූ අතර සියලු ඉදිකිරීම් අවසන් කර නිල වශයෙන් ආරක්ෂක සංවිධාන ස්ථාපිත කර 1934 ජූලි 01 දින විවෘත කරනු ලැබීය. මෙම බන්ධනාගාරයේ පළමු පාලකවරයා වශයෙන් කටයුතු කර ඇත්තේ ජේම්ස්.ඒ.ජොන්ස්ටන් නැමැත්තෙකි. එතැන් පටන් දරැණු අපරාධවලට වරදකරුවන් වූ සිරකරුවන් ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරයේ රැදවීම සිදුවිය.
නමුත් මෙම බන්ධනාගාරය නඩත්තුවට රජයට අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවිය. එම නිසා රජය බන්ධනාගාර නඩත්තුවට ලබාදුන් මුදල් ප්රමාණය සීමාකරන ලදි. මේ හේතු සාධකය නිසා කාලයාගේ ඇවෑමෙන් බන්ධනාගාරය අබලන් තත්වයකට පත්විය. ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය ගත්කළ සිරකරුවෙකු පළායාමේ සම්භාවිතාවය අතිශයින්ම අඩු බන්ධනාගාරයකි. ඒ එය අතිශයින්ම දුෂ්කර ශුෂ්ක කටයුත්තක් වන නිසාය. කෙසේ හෝ බන්ධනාගාරයෙන් පළාගියත් ඔවුනට දූපතෙන් එපිටට පිහිනා නම් පළායාමට නොහැක. ඒ මක්නිසාද යතහොත් දූපතෙන් එහාට පිහිනාගෙන ගොස් දිවි බේරාගැනීමට ඇති සම්භාවිතාවය "කළුනික සොයනවා" වැනිය.
ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරයෙන් අවස්ථා කිහිපයකදී සිරකරුවන් පළායෑමට තැත්කළද එම අවස්ථා සියල්ලම පාහේ අසාර්ථක වී ඇත. ගණනයට අනුව අවස්ථා 14 කදී රැදවියන් 36 ක් පළායාමට උත්සහ කර ඇත. 1946 මැයි 2 සිට මැයි 04 දක්වා සිරකරුවන් 06 දෙනෙකු තවත් සිරකරුවන් සමඟ ආයුධ අතැතිව සටන් කළ අතර එහෙත් ඔවුන්ට පලායෑමට නොහැකිවිය. ඉහත සදහන් කළ පලායාම් අවස්ථා 14 දී සිරකරුවන් 23 දෙනෙකු ජීවග්රහයෙන් අල්ලා ගැනීමට හැකිවූ අතර 06 දෙනෙකු වෙඩි ප්රහාරවලින් මරණයට පත්විය. 05 දෙනෙකු අතුරුදන් වූ අතර ඔවුන් දියේ ගිලී මියයන්නට ඇතැයි සැලකේ. මේ අතරින් උපායශීලී කටුකම බන්ධනාගාරයෙන් පලායාමේ සැලසුමක් සිරකරුවන් 04 දෙනෙකු ක්රියාත්මක කළ බව ඔබ දන්නවාද ? අද මා සාකච්ඡාවට ලක්කරන්නේ මෙම සිදුවීම පිළිබඳවයි.
බැංකු මංකොල්ලයකට වැරදිකරුවන් වූ ජෝන් ඇන්ග්ලින් සහ ක්ලැරන්ස් ඇන්ග්ලින්(ඇන්ග්ලින් සහෝදරයෝ) සහ ෆ්රෑන්ක් මොරිස් නම් අ.වු 13 සිට විෂමාචාර ක්රියාවල නිරතවූ තැනැත්තෙක් හා ඇලන් වෙස්ට් නම් අ.වු 14 සිට විවිධ වැරදි නිසා සිරභාරයට පත්වූ තැනැත්තෙකු මෙම සැලසුමේ කොටස්කරුවන් බවට පත්විය. මෙම පලායාම සැලසුම් කරන්නේ 1960දී පමණය. මෙය සිදුවන්නේ මෙසේය.
1.ඇලන් වෙස්ට් විසින් ෆ්රෑන්ක් මොරිස් හමුවී මෙම සැලසුම ඔහුට පවසයි.
2.ඇලන් වෙස්ට් බන්ධනාගාර නඩත්තුව කටයුතුවල නිරත වූ නිසා B සෛලයේ ඇති වාතාශ්රය ගලාඒමට යෙදූ ආවරණයක් කොන්ක්රීට් දමා නොමැතිව පවතින බව ඔහුට සොයාගැනීමට හැකිවිය.
3.1961දී සිරකරුවන් 04 දෙනා මෙම මෙම ආවරණය අසල සිරකුටිවලට මාරුකරන ලෙස බන්ධනාගාරයේ නිලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලීමක් සිදුකළ අතර එයට ඔවුන් එකඟ වී ඇත.
3.සැලසුමට අනුව පළායාමට යම්කිසි කාල සීමාවක් ගතවන නිසා නැවත බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට හසු නොවීමට සිරකරුවන්ගේ මුහුණුවලට සමාන වූ ඩමි 04ක් කරණවෑමියෙකු ලෙස පලපුරුද්දක් ඇති ක්ලැරන්ස් ඇන්ග්ලින් විසින් නිර්මාණය කරයි. මෙම ඩමිවලට හිසකෙස් පවා යොදා තිබීම විශේෂත්වයකි.
04.ඉන්පසුව මාස ගණනාවක් තිස්සේ බන්ධනාගාර මුළුතැන්ගෙයින් සොරාගත් හැදි සහ වැකුම් ක්ලීනරයක මෝටරයක් ගලවා සැකසූ ග්රිල් එකක උදව්වෙන් අඟල් 9 1/2 ක දිගින් හා අඟල් 05 ක් පළල සංවාතන කවුලු වටා කුඩා සිදුරු නිර්මාණය කරයි. සංගීත භාණ්ඩ යොදා මෙය සැඟවා තැබූ අතර කවුලුව හා බිත්තිය ගැලවූ විට ආරක්ෂක සංවිධාන නොවූ කොරිඩෝවකට ඇතුළුවීමට ඔවුන්ට හැකිවිය. බන්ධනාගාරය නඩත්තුකරන මුවාවෙන් ඔවුන් අවශ්ය බඩු බාහිරාදිය නිර්මාණය කරගෙන ඇත්තේ මෙහිදීය. මෙම ස්ථානයේදී අලුත්වැඩියා කටයුතුවලදී පළදින කබා 50ක් පමණ යොදාගෙන අඩි 6 අඟල් 14ක බෝට්ටුවක් නිර්මාණය කර ඇත. බෝට්ටුවේ මැස්මේ ශක්තිය වැඩිකිරීමට වාෂ්ප බටයක් යොදා රබර් වල්කනයිස් කර ඇත. බෝට්ටුවට අවශ්ය වාතය ලබාගෙන ඇත්තේද කොන්සටීනෝ නම් සංගීත භාණ්ඩයක් යොදාගෙනය.
5.අවසානයේ වසර 02 ක සිට නිර්මාණය කළ සැලැස්ම 1962 ජූලි මාසයේදී ක්රියාත්මක විය. අවාසනාවකට මෙන් ඇලන් වෙස්ට තම සිරකුටියේ ආවරණය ගලවාගත් නොහැකිවිය. ඒ නිසා පලායාමට හැකිවන්නේ තිදෙනෙකුට පමණි. ඔවුන් රහස් කොරිඩෝවට පැමිණ අඩි 30 ක් පමණ උස ආවරණය ගලවා වහලයට පිවිස ඇත. මොවුන් වහලයට ගොඩවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කරන්නේ රාත්රී 10.00 ට පමණ යැයි*** ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය සහ ඉතිහාසයේ සිදුවූ අපහසුම බන්ධනාගාර පලායෑම ***
ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය පිහිටා ඇත්තේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සැන් ෆ්රැන්සිස්කෝ නගරයේ පිහිටි ඇල්ක්ට්රාස් දූපතේය. මෙම දූපත අතීතයේ සිටම ස්වදේශිකයන් වූ රතු ඉන්දියානු ගෝත්රිකයන් විසින් සිර කඳවුරක් ලෙස භාවිතා කර ඇත. එසේම 1850 දශකයේදී ඇමරිකානු හමුදාව විසින් මෙම දූපත බලකොටුවක් ලෙස යොදාගෙන ඇත. 1860 දශකය පමණ වනවිට ඇල්කට්රාස් දූපත යුධ සිරකරුවන් හා රාජාද්රෝහී චෝදනා ලැබූවන් රඳවා සිටි ස්ථානයක් වශයෙන් භාවිතා විය. 1912 වනවිට ශක්තිමත්ව ඉදිකිරීම් ඇල්කට්රාස් දූපතේ ස්ථාපනය කිරීම ආරම්භ වූ අතර සියලු ඉදිකිරීම් අවසන් කර නිල වශයෙන් ආරක්ෂක සංවිධාන ස්ථාපිත කර 1934 ජූලි 01 දින විවෘත කරනු ලැබීය. මෙම බන්ධනාගාරයේ පළමු පාලකවරයා වශයෙන් කටයුතු කර ඇත්තේ ජේම්ස්.ඒ.ජොන්ස්ටන් නැමැත්තෙකි. එතැන් පටන් දරැණු අපරාධවලට වරදකරුවන් වූ සිරකරුවන් ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරයේ රැදවීම සිදුවිය.
නමුත් මෙම බන්ධනාගාරය නඩත්තුවට රජයට අධික වියදමක් දැරීමට සිදුවිය. එම නිසා රජය බන්ධනාගාර නඩත්තුවට ලබාදුන් මුදල් ප්රමාණය සීමාකරන ලදි. මේ හේතු සාධකය නිසා කාලයාගේ ඇවෑමෙන් බන්ධනාගාරය අබලන් තත්වයකට පත්විය. ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය ගත්කළ සිරකරුවෙකු පළායාමේ සම්භාවිතාවය අතිශයින්ම අඩු බන්ධනාගාරයකි. ඒ එය අතිශයින්ම දුෂ්කර ශුෂ්ක කටයුත්තක් වන නිසාය. කෙසේ හෝ බන්ධනාගාරයෙන් පළාගියත් ඔවුනට දූපතෙන් එපිටට පිහිනා නම් පළායාමට නොහැක. ඒ මක්නිසාද යතහොත් දූපතෙන් එහාට පිහිනාගෙන ගොස් දිවි බේරාගැනීමට ඇති සම්භාවිතාවය "කළුනික සොයනවා" වැනිය.
ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරයෙන් අවස්ථා කිහිපයකදී සිරකරුවන් පළායෑමට තැත්කළද එම අවස්ථා සියල්ලම පාහේ අසාර්ථක වී ඇත. ගණනයට අනුව අවස්ථා 14 කදී රැදවියන් 36 ක් පළායාමට උත්සහ කර ඇත. 1946 මැයි 2 සිට මැයි 04 දක්වා සිරකරුවන් 06 දෙනෙකු තවත් සිරකරුවන් සමඟ ආයුධ අතැතිව සටන් කළ අතර එහෙත් ඔවුන්ට පලායෑමට නොහැකිවිය. ඉහත සදහන් කළ පලායාම් අවස්ථා 14 දී සිරකරුවන් 23 දෙනෙකු ජීවග්රහයෙන් අල්ලා ගැනීමට හැකිවූ අතර 06 දෙනෙකු වෙඩි ප්රහාරවලින් මරණයට පත්විය. 05 දෙනෙකු අතුරුදන් වූ අතර ඔවුන් දියේ ගිලී මියයන්නට ඇතැයි සැලකේ. මේ අතරින් උපායශීලී කටුකම බන්ධනාගාරයෙන් පලායාමේ සැලසුමක් සිරකරුවන් 04 දෙනෙකු ක්රියාත්මක කළ බව ඔබ දන්නවාද ? අද මා සාකච්ඡාවට ලක්කරන්නේ මෙම සිදුවීම පිළිබඳවයි.
බැංකු මංකොල්ලයකට වැරදිකරුවන් වූ ජෝන් ඇන්ග්ලින් සහ ක්ලැරන්ස් ඇන්ග්ලින්(ඇන්ග්ලින් සහෝදරයෝ) සහ ෆ්රෑන්ක් මොරිස් නම් අ.වු 13 සිට විෂමාචාර ක්රියාවල නිරතවූ තැනැත්තෙක් හා ඇලන් වෙස්ට් නම් අ.වු 14 සිට විවිධ වැරදි නිසා සිරභාරයට පත්වූ තැනැත්තෙකු මෙම සැලසුමේ කොටස්කරුවන් බවට පත්විය. මෙම පලායාම සැලසුම් කරන්නේ 1960දී පමණය. මෙය සිදුවන්නේ මෙසේය.
1.ඇලන් වෙස්ට් විසින් ෆ්රෑන්ක් මොරිස් හමුවී මෙම සැලසුම ඔහුට පවසයි.
2.ඇලන් වෙස්ට් බන්ධනාගාර නඩත්තුව කටයුතුවල නිරත වූ නිසා B සෛලයේ ඇති වාතාශ්රය ගලාඒමට යෙදූ ආවරණයක් කොන්ක්රීට් දමා නොමැතිව පවතින බව ඔහුට සොයාගැනීමට හැකිවිය.
3.1961දී සිරකරුවන් 04 දෙනා මෙම මෙම ආවරණය අසල සිරකුටිවලට මාරුකරන ලෙස බන්ධනාගාරයේ නිලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලීමක් සිදුකළ අතර එයට ඔවුන් එකඟ වී ඇත.
3.සැලසුමට අනුව පළායාමට යම්කිසි කාල සීමාවක් ගතවන නිසා නැවත බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට හසු නොවීමට සිරකරුවන්ගේ මුහුණුවලට සමාන වූ ඩමි 04ක් කරණවෑමියෙකු ලෙස පලපුරුද්දක් ඇති ක්ලැරන්ස් ඇන්ග්ලින් විසින් නිර්මාණය කරයි. මෙම ඩමිවලට හිසකෙස් පවා යොදා තිබීම විශේෂත්වයකි.
04.ඉන්පසුව මාස ගණනාවක් තිස්සේ බන්ධනාගාර මුළුතැන්ගෙයින් සොරාගත් හැදි සහ වැකුම් ක්ලීනරයක මෝටරයක් ගලවා සැකසූ ග්රිල් එකක උදව්වෙන් අඟල් 9 1/2 ක දිගින් හා අඟල් 05 ක් පළල සංවාතන කවුලු වටා කුඩා සිදුරු නිර්මාණය කරයි. සංගීත භාණ්ඩ යොදා මෙය සැඟවා තැබූ අතර කවුලුව හා බිත්තිය ගැලවූ විට ආරක්ෂක සංවිධාන නොවූ කොරිඩෝවකට ඇතුළුවීමට ඔවුන්ට හැකිවිය. බන්ධනාගාරය නඩත්තුකරන මුවාවෙන් ඔවුන් අවශ්ය බඩු බාහිරාදිය නිර්මාණය කරගෙන ඇත්තේ මෙහිදීය. මෙම ස්ථානයේදී අලුත්වැඩියා කටයුතුවලදී පළදින කබා 50ක් පමණ යොදාගෙන අඩි 6 අඟල් 14ක බෝට්ටුවක් නිර්මාණය කර ඇත. බෝට්ටුවේ මැස්මේ ශක්තිය වැඩිකිරීමට වාෂ්ප බටයක් යොදා රබර් වල්කනයිස් කර ඇත. බෝට්ටුවට අවශ්ය වාතය ලබාගෙන ඇත්තේද කොන්සටීනෝ නම් සංගීත භාණ්ඩයක් යොදාගෙනය.
5.අවසානයේ වසර 02 ක සිට නිර්මාණය කළ සැලැස්ම 1962 ජූලි මාසයේදී ක්රියාත්මක විය. අවාසනාවකට මෙන් ඇලන් වෙස්ට තම සිරකුටියේ ආවරණය ගලවාගත් නොහැකිවිය. ඒ නිසා පලායාමට හැකිවන්නේ තිදෙනෙකුට පමණි. ඔවුන් රහස් කොරිඩෝවට පැමිණ අඩි 30 ක් පමණ උස ආවරණය ගලවා වහලයට පිවිස ඇත. මොවුන් වහලයට ගොඩවන්නට ඇතැයි විශ්වාස කරන්නේ රාත්රී 10.00 ට පමණ යැයි යැයි විශ්වාස කෙරේ. ඒ එම අවස්ථාවේදී විශාල ශබ්දයක් බන්ධනාගාර නිළධාරීන්ට ඇසී තිබීම නිසාය. ඇතැම් විටෙක ඇසෙන්නට ඇත්තේ කවුලුව ගැලවී බිමට වැටෙන ශබ්දයයි. ඉන්පසු අඩි 15 පමණ පහළට බැස ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරයේ ආරක්ෂක වැටෙන් පැන උතුරු වෙරළට පලාගොස් ඇත.
සැලසුම ක්රියාත්මක කොට පළාගිය දිනට,පසුදින මෙම සිරකරුවන් උදෑසන 07.00 වුවත් තවමත් අවදි නොවූ නිසා ඔවුන්ව අවදිකිරීමට ගිය බන්ධනාගාර නිළධාරීන්ට මේවා ඩමී බව සොයාගැනීමට හැකිවිය. පසුව ඇලන් වෙස්ට් සියල්ල පාපොච්චාරණය කර ඇත. ඉන්පසුව විශාල සෝදිසි මෙහෙයුමක් දියත් කළ අතර සිරකරුවන් තිදෙනා සොයාගැනීමට නොහැකිවිය. මෙම සෝදිසි මෙහෙයුම ඇමරිකානු ඉතිහාසයේ සිරකරුවෙකු සොයා සිදුකළ විශාලතම සෝදිසි මෙහෙයුම්වලින් ඉදිරියෙන්ම පවතී. සැබවින්ම මෙම සිරකරුවන්ට සිදුවූයේ කුමක්ද? ඔවුන් පළාගියාද ? නැත්නම් මිය ගියාද? මෙය අදටත් අභිරහසක්ව පවතින සිදුවීමකි. මේ සදහා සිද්ධාන්තයන් දෙකක් පර්යේෂකයන් විසින් ඉදිරිපත් කර ඇත.
01. සිරකරුවන් පළායන අතරතුරදී දියේ ගිලී මියගිය බව
02.සයුර තරණය කර පලාගොස් තවමත් රහසේ ජීවත් වන්නට ඇති බව.
පළමු තර්කය වන සිරකරුවන් පළායන අතරතුරදී දියේ ගිලී මියගිය බව තහවුරු කිරීම සදහා සාධක කිහිපයක් ඔවුන් පෙන්වා දේ. මෙහිදී සෝදිසි මෙහෙයුම්වලදී මුහුදේ පාවෙමින් තිබු ඔවුන්ගේ වැදගත් ලියකිවිලි රැසක් හමුවී ඇත. මෙහිදී ඔවුන් අදහස් කරන්නේ සාමාන්යයෙන් වටිනා ලියකිවිලි මෙලෙස දමා යෑම කිසිවෙකු විසින් හෝ සිදු නොකරන බවයි. එසේ වුවත් ඔවුන්ගේ මලසිරුරු කිසිවක්ද හමුවී නැත. ඇතැම් විටෙක බෝට්ටුව පෙරලුණා නම් පිහිනා ගොස් එතෙර විය නොහැක. එහෙත් බෝට්ටුවේ සලකුණක් හෝ සෝදිසිවලදී හමු නොවීම නිසා මෙය තහවුරු කිරීමට නොහැක. කෙසේ වුවත් වසර 17කට පසුව F.B.I ආයතනය තීරණය කළේ මොවුන් දියේ ගිලී මියයන්නට ඇති බවයි. කෙසේවෙතත් මෙම තර්කය නිවැරදි යැයි කිව නොහැක.
දෙවන තර්කය වන්නේ ඔවුන් පළාගොස් ජීවත් වන්නට ඇති බවයි. ඇන්ග්ලින් සහෝදරයන්ගේ පවුලේ අය පවසන්නේ නම් ඔවුන් තවමත් ජීවත්වන බවයි. එක් අවස්ථාවක පවුලේ අවමඟුලකට කිසිවෙකු නොහදුනන හොදින් රූපලාවණ්ය කටයුතුවලින් හැඩ වූ කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු පැමිණ ඇත. බොහෝදෙනා විශ්වාස කරන්නේ මේ ඇන්ග්ලින් සහෝදරයන් සිය අවසන් ගෞරව දැක්වීමට පැමිණි බවයි. එසේම ඇන්ග්ලින් සහෝදරයන්ගේ කුඩාකළ මිත්රයෙකු වූ ෆ්රෙඩ් බිසී නම් පුද්ගලයෙකුට බ්රසීලයේදී ඇන්ග්ලින් සහෝදරයන් හමුවූ බව පවසයි. එහිදී ඔහු ඡායාරූපයක්ද ලබාගත් බව පවසයි.
සැබවින්ම ඔවුන් ජීවත්වුවාද නැත්නම් සැලසුම අතරතුර මියගියාද මෙම සිදුවීම අදටත් අභිරහසක් බවට පත්ව ඇත.
රූප ගොනුව.
01.ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරය
02. ඇල්කට්රාස් බන්ධනාගාරයේ දළ සිතියමක්.
03.පලායෑමට අදාල දළ සිතියමක්
04.ඇන්ග්ලින් සහෝදරයෝ
05. ඇලන් වෙස්ට්
06. ෆ්රෑන්ක් මොරිස්
07. සැකසූ ඩමි
07.ඇන්ග්ලින් සහෝදරයන්ගේ ලිපියක්
08.ඇන්ග්ලින් සහෝදරයන් යැයි සැකකරන ඡායාරූප.
